Rok 2026 to kolejny rok z istotnymi zmianami w zasadach obliczania i płacenia składek ZUS dla przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. W warunkach rosnących kosztów prowadzenia firmy, zrozumienie realnej wysokości składek ZUS – zarówno społecznych, jak i zdrowotnych – jest kluczowe dla planowania finansów każdej JDG. Ten artykuł objaśnia, ile dokładnie zapłacisz w 2026 roku, jakie ulgi możesz wykorzystać oraz jak to wygląda „w praktyce” dla różnych typów przedsiębiorców.
W artykule znajdziesz m.in.:
- konkretne kwoty składek obowiązujących w 2026 roku,
- różnice między standardowym ZUS a ulgami (preferencyjny ZUS, Mały ZUS Plus),
- wskazówki, jak optymalizować koszty ZUS,
- praktyczne scenariusze i przykłady efektów finansowych.
Artykuł w skrócie – czego się dowiesz
- Jakie są składki ZUS „duże” w 2026 roku i ile wynoszą miesięcznie – szczegółowo rozbite na komponenty. progressholding.pl
- Kiedy możesz skorzystać z tzw. ulgi na start oraz preferencyjnych składek ZUS i ile wtedy zapłacisz. progressholding.pl
- Jak działa Mały ZUS Plus i jakie są jego korzyści praktyczne. dnkp.pl
- Ile kosztuje minimalna składka zdrowotna od lutego 2026 roku i od czego zależy jej wysokość. progressholding.pl
- Praktyczne przykłady obciążeń ZUS dla firmy o różnych przychodach – z liczbami i konkretami.
Spis treści
- ZUS „duży” – pełne składki w 2026 roku
- Ulgi ZUS dla przedsiębiorców: „Ulga na start” i „Preferencyjny ZUS”
- Mały ZUS Plus – kto i kiedy może z niego skorzystać
- Składka zdrowotna w 2026 roku: realne koszty
- Przykłady i kalkulacje – ile zapłacisz w praktyce
- Najczęstsze błędy przedsiębiorców i jak ich unikać
- Podsumowanie: co warto zaplanować dziś
ZUS „duży” – pełne składki w 2026 roku
Przedsiębiorcy, którzy nie korzystają z żadnych ulg, płacą w 2026 roku tzw. pełne składki ZUS. Składają się one z kilku elementów: składek emerytalnych, rentowych, wypadkowych, chorobowych (dobrowolnie), na Fundusz Pracy oraz na ubezpieczenie zdrowotne.
Według najbardziej aktualnych danych:
- Podstawa wymiaru składek społecznych (tzw. duży ZUS) wynosi w 2026 roku około 5 652 zł miesięcznie, co wynika z prognozy średniej pensji w gospodarce. progressholding.pl
- Składki społeczne – suma wszystkich komponentów (emerytalna, rentowa, wypadkowa, chorobowa) – to ok. 1 926,76 zł miesięcznie. progressholding.pl
To oznacza, że przedsiębiorca, który nie korzysta z ulg, musi zaplanować co miesiąc wydatek przekraczający 1 900 zł tylko na ZUS społeczny.
Ulgi ZUS dla przedsiębiorców: „Ulga na start” i „Preferencyjny ZUS”
Dla nowych biznesów dostępne są dwa główne mechanizmy obniżające koszt ZUS w pierwszych latach działalności:
Ulga na start
- Przez pierwsze 6 miesięcy działalności nie płacisz składek społecznych – jedynie obowiązkową składkę zdrowotną. progressholding.pl
- To realne oszczędności rzędu kilkunastu tysięcy złotych w pierwszym półroczu firmy.
Preferencyjny ZUS
- Po zakończeniu ulgi na start możesz skorzystać przez 24 miesiące z preferencyjnego ZUS (tzw. 30% podstawy). progressholding.pl
- W praktyce preferencyjne składki społeczne razem z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym wynoszą około 456,19 zł miesięcznie – znacznie poniżej pełnej stawki. progressholding.pl
- W tym okresie nie płacisz też składki na Fundusz Pracy, co dodatkowo obniża koszt.
Mały ZUS Plus – kto i kiedy może z niego skorzystać
Mały ZUS Plus to rozwiązanie dostępne dla przedsiębiorców, których przychody z poprzedniego roku nie przekroczyły 120 000 zł. dnkp.pl
Kluczowe informacje:
- Podstawą do liczenia składek może być tu średnia z przychodu – co zwykle oznacza kwoty niższe niż standardowy ZUS. dnkp.pl
- Ulga ta jest ograniczona czasowo – możesz z niej korzystać maksymalnie 36 miesięcy w ciągu 60 kolejnych miesięcy prowadzenia firmy. dnkp.pl
To rozwiązanie może być najbardziej korzystne dla małych biznesów, freelancerów i osób z niższymi przychodami.
Składka zdrowotna w 2026 roku: realne koszty
ZUS to nie tylko składki społeczne – to również obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne. W 2026 roku jego wysokość zależy od formy opodatkowania i wskazanych zasad:
- Od 1 lutego 2026 minimalna składka zdrowotna wynosi 432,54 zł miesięcznie, jeśli opłacasz ją od minimalnej podstawy. progressholding.pl
- W styczniu 2026 może obowiązywać jeszcze obniżona stawka 314,96 zł – wynikająca z przejściowych zasad rozliczeń. progressholding.pl
- Przy formach takich jak podatek liniowy czy ryczałt składka zdrowotna może być liczona procentowo od dochodu lub przychodu – co w praktyce bywa bardziej kosztowne dla przedsiębiorców z wyższymi obrotami.
Przykłady i kalkulacje – ile zapłacisz w praktyce
Scenariusz 1: Start firmy z ulgami
- Ulga na start (6 miesięcy): 0 zł składek społecznych + zdrowotna ~432 zł/mc
- Preferencyjny ZUS (24 miesiące): ~456 zł/mc + zdrowotna 432 zł
👉 W pierwsze 2,5 roku koszt ZUS może być nawet 4–5 razy niższy niż przy standardowym ZUS.
Scenariusz 2: Firma bez ulg
- Pełne składki społeczne: ~1 926 zł/mc
- Składka zdrowotna: 432 zł/mc
👉 Łączny standardowy koszt ok. 2 300–2 400 zł miesięcznie.
Najczęstsze błędy przedsiębiorców i jak ich unikać
- Rozpoczęcie działalności bez planowania ulg – wielu przedsiębiorców płaci od razu pełny ZUS, choć mogli skorzystać z preferencji.
- Nieprawidłowe zgłoszenia do ZUS – błędy w kodach ubezpieczeń blokują dostęp do ulg.
- Brak monitorowania przychodów dla Mały ZUS Plus – w konsekwencji przedsiębiorca może stracić prawo do niższych składek.
Podsumowanie: co warto zaplanować dziś
2026 rok to świetny moment na świadome planowanie kosztów ZUS w JDG. W zależności od tego, czy dopiero zaczynasz, czy prowadzisz firmę kilka lat, możesz zoptymalizować swoje wydatki nawet o kilkadziesiąt tysięcy złotych – wykorzystując ulgi, planując start działalności strategicznie i śledząc swoje przychody. progressholding.pl